Μια κυβερνοεπίθεση, αστοχία συστήματος ή άλλη σοβαρή διακοπή δεν δημιουργεί μόνο τεχνικό πρόβλημα. Μπορεί να σταματήσει πωλήσεις, τιμολόγηση, επικοινωνία, παραγωγή, εξυπηρέτηση πελατών ή πρόσβαση σε κρίσιμα δεδομένα.
Για αυτό μια μικρομεσαία επιχείρηση χρειάζεται να εξετάζει μαζί το Business Continuity, το Disaster Recovery και το Incident Response. Πρόκειται για διαφορετικές αλλά αλληλένδετες λειτουργίες που βοηθούν την επιχείρηση να περιορίσει την επίπτωση ενός περιστατικού και να επαναφέρει τις σημαντικότερες υπηρεσίες της με ελεγχόμενο τρόπο.
Business Continuity, Disaster Recovery και Incident Response: Ποια είναι η διαφορά;
Οι όροι συχνά χρησιμοποιούνται σαν να σημαίνουν το ίδιο πράγμα, αλλά εξυπηρετούν διαφορετικούς σκοπούς.
Business Continuity
Το Business Continuity εξετάζει πώς θα συνεχιστούν ή θα επανέλθουν οι κρίσιμες επιχειρησιακές λειτουργίες όταν υπάρξει σοβαρή διακοπή.
Δεν αφορά μόνο το IT. Μπορεί να περιλαμβάνει ανθρώπους, εγκαταστάσεις, επικοινωνίες, προμηθευτές, διαδικασίες και εναλλακτικούς τρόπους εργασίας.
Disaster Recovery
Το Disaster Recovery επικεντρώνεται περισσότερο στην αποκατάσταση τεχνολογικών συστημάτων, υποδομών, εφαρμογών και δεδομένων μετά από σοβαρή διακοπή.
Incident Response
Το Incident Response αφορά την οργανωμένη αντιμετώπιση ενός κυβερνοπεριστατικού: detection, αξιολόγηση, containment, investigation, eradication και ασφαλές recovery.
Ένα ransomware incident, για παράδειγμα, μπορεί να ενεργοποιήσει ταυτόχρονα και τις τρεις λειτουργίες: το Incident Response αντιμετωπίζει την κακόβουλη δραστηριότητα, το Disaster Recovery υποστηρίζει την τεχνική αποκατάσταση και το Business Continuity βοηθά την επιχείρηση να διατηρήσει τις σημαντικότερες λειτουργίες της μέχρι να ολοκληρωθεί η επαναφορά.
1. Ξεκινήστε από τις κρίσιμες επιχειρησιακές λειτουργίες
Το πρώτο ερώτημα δεν είναι «ποιον server θα επαναφέρουμε πρώτο;». Είναι ποιες λειτουργίες πρέπει να συνεχίσουν ή να επανέλθουν πρώτες ώστε η επιχείρηση να λειτουργεί.
Ανάλογα με την επιχείρηση, κρίσιμες λειτουργίες μπορεί να είναι:
- λήψη και εκτέλεση παραγγελιών,
- τιμολόγηση και οικονομικές συναλλαγές,
- επικοινωνία με πελάτες και συνεργάτες,
- πρόσβαση σε ERP, CRM ή άλλες επιχειρησιακές εφαρμογές,
- παραγωγή ή παροχή υπηρεσιών,
- πρόσβαση σε κρίσιμα αρχεία και δεδομένα.
Η προτεραιότητα πρέπει να καθορίζεται από την επιχειρησιακή επίπτωση της διακοπής και όχι απλώς από το ποιο σύστημα είναι τεχνικά ευκολότερο να αποκατασταθεί.
2. Πραγματοποιήστε Business Impact Analysis
Το Business Impact Analysis (BIA) βοηθά την επιχείρηση να κατανοήσει τι θα συμβεί αν μια κρίσιμη λειτουργία ή ένα σύστημα δεν είναι διαθέσιμο.
Για κάθε σημαντική λειτουργία εξετάστε:
- πόσο γρήγορα αρχίζει να δημιουργείται σοβαρή επιχειρησιακή επίπτωση,
- ποιοι εργαζόμενοι και διαδικασίες εξαρτώνται από αυτή,
- ποια συστήματα και δεδομένα απαιτούνται,
- ποιες υπηρεσίες τρίτων ή προμηθευτές είναι απαραίτητοι,
- ποιες άλλες λειτουργίες επηρεάζονται αν αυτή σταματήσει,
- ποιες προσωρινές εναλλακτικές διαδικασίες είναι εφικτές.
Το BIA δεν χρειάζεται να γίνει υπερβολικά περίπλοκο για μια μικρή επιχείρηση. Πρέπει όμως να καταγράφει πραγματικές εξαρτήσεις και προτεραιότητες και όχι υποθέσεις που δεν έχουν επιβεβαιωθεί με τους ανθρώπους που εκτελούν τις καθημερινές εργασίες.
3. Καθορίστε Recovery Priorities
Δεν είναι συνήθως δυνατό να επανέλθουν όλα τα συστήματα ταυτόχρονα μετά από μεγάλη διακοπή.
Το Business Continuity Plan πρέπει επομένως να καθορίζει τη σειρά με την οποία χρειάζεται να επανέλθουν οι κρίσιμες λειτουργίες και οι τεχνολογικές υπηρεσίες που τις υποστηρίζουν.
Για παράδειγμα, η επαναφορά ενός database server δεν βοηθά αν η εφαρμογή που χρησιμοποιεί τη βάση παραμένει εκτός λειτουργίας ή αν οι εργαζόμενοι δεν μπορούν να αυθεντικοποιηθούν.
Οι recovery priorities πρέπει να λαμβάνουν υπόψη ολόκληρη την αλυσίδα εξαρτήσεων.
4. Ορίστε RTO και RPO με βάση τις πραγματικές ανάγκες
Δύο όροι που χρησιμοποιούνται συχνά στο continuity και recovery planning είναι το Recovery Time Objective (RTO) και το Recovery Point Objective (RPO).
Recovery Time Objective — RTO
Το RTO εκφράζει τον στόχο για τον χρόνο μέσα στον οποίο μια λειτουργία ή ένα σύστημα πρέπει να μπορεί να επανέλθει μετά από διακοπή.
Recovery Point Objective — RPO
Το RPO σχετίζεται με το σημείο στον χρόνο στο οποίο πρέπει να μπορούν να επανέλθουν τα δεδομένα μετά από διακοπή και επομένως με το πόση απώλεια πρόσφατων δεδομένων μπορεί να είναι αποδεκτή για τη συγκεκριμένη λειτουργία.
Δεν υπάρχει ένα σωστό RTO ή RPO για όλες τις επιχειρήσεις ή για όλα τα συστήματα. Οι στόχοι πρέπει να προκύπτουν από το BIA και τις επιχειρησιακές απαιτήσεις.
Ένας πολύ απαιτητικός στόχος recovery μπορεί επίσης να απαιτεί διαφορετική αρχιτεκτονική, τεχνολογία και κόστος. Για αυτό οι στόχοι πρέπει να είναι τόσο επιχειρησιακά κατάλληλοι όσο και τεχνικά ρεαλιστικοί.
5. Καταγράψτε τις κρίσιμες εξαρτήσεις
Μια εφαρμογή σπάνια λειτουργεί μόνη της. Μπορεί να εξαρτάται από identity services, DNS, Internet connectivity, databases, cloud services, network equipment ή εξωτερικό προμηθευτή.
Καταγράψτε για τις κρίσιμες λειτουργίες:
- βασικά συστήματα και εφαρμογές,
- identity και authentication services,
- δικτυακές και Internet συνδέσεις,
- cloud και SaaS υπηρεσίες,
- κρίσιμους προμηθευτές και συνεργάτες,
- ανθρώπους με απαραίτητη τεχνική ή επιχειρησιακή γνώση.
Αυτό βοηθά να αποφεύγεται ένα συνηθισμένο λάθος: να υπάρχει recovery plan για μια εφαρμογή αλλά όχι για τις υπηρεσίες χωρίς τις οποίες η εφαρμογή δεν μπορεί να λειτουργήσει.
6. Σχεδιάστε Recovery Strategies
Αφού καθοριστούν οι προτεραιότητες και οι απαιτήσεις, η επιχείρηση πρέπει να αποφασίσει πώς θα επαναφέρει τις κρίσιμες λειτουργίες.
Οι κατάλληλες στρατηγικές εξαρτώνται από το περιβάλλον και μπορεί να περιλαμβάνουν:
- restore από προστατευμένα backups,
- εναλλακτικό εξοπλισμό ή υποδομή,
- διαδικασίες επαναφοράς cloud υπηρεσιών,
- εναλλακτικές συνδέσεις ή τρόπους επικοινωνίας,
- προσωρινές χειροκίνητες επιχειρησιακές διαδικασίες,
- συντονισμό με κρίσιμους IT ή cloud providers.
Η επιλογή πρέπει να βασίζεται στους στόχους recovery και στις πραγματικές δυνατότητες της επιχείρησης.
7. Τα Backups είναι κρίσιμα, αλλά δεν είναι ολόκληρο το Business Continuity Plan
Τα backups αποτελούν σημαντικό μέρος του recovery, αλλά από μόνα τους δεν απαντούν σε ερωτήσεις όπως ποια υπηρεσία πρέπει να επανέλθει πρώτη, ποιος θα πραγματοποιήσει την αποκατάσταση ή πώς θα λειτουργεί προσωρινά η επιχείρηση.
Για τα κρίσιμα δεδομένα χρειάζεται:
- κατάλληλη στρατηγική αντιγράφων ασφαλείας,
- προστασία των backup copies από μη εξουσιοδοτημένη αλλαγή ή διαγραφή,
- παρακολούθηση της επιτυχίας των backup jobs,
- πραγματικές δοκιμές restore,
- τεκμηρίωση της σειράς επαναφοράς.
Ένα επιτυχημένο backup job δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι η επιχείρηση μπορεί να επαναφέρει ολόκληρη μια κρίσιμη υπηρεσία στον απαιτούμενο χρόνο.
8. Προβλέψτε εναλλακτικούς τρόπους λειτουργίας
Business Continuity σημαίνει επίσης ότι η επιχείρηση έχει εξετάσει τι μπορεί να κάνει όσο η κανονική τεχνολογική υποδομή δεν είναι διαθέσιμη.
Ανάλογα με τη λειτουργία, μπορεί να υπάρχει προσωρινός εναλλακτικός τρόπος εργασίας. Αυτό μπορεί να αφορά διαφορετικό κανάλι επικοινωνίας, χειροκίνητη καταγραφή συγκεκριμένων συναλλαγών ή άλλη προκαθορισμένη διαδικασία.
Οι εναλλακτικές διαδικασίες πρέπει να είναι σχεδιασμένες εκ των προτέρων. Η αυτοσχέδια χρήση προσωπικών email, μη εγκεκριμένων cloud υπηρεσιών ή ανεξέλεγκτων συσκευών κατά τη διάρκεια μιας κρίσης μπορεί να δημιουργήσει νέα προβλήματα ασφάλειας και προστασίας δεδομένων.
9. Συνδέστε το Business Continuity με το Incident Response
Όταν η διακοπή προκαλείται από κυβερνοπεριστατικό, η τεχνική επαναφορά δεν πρέπει να γίνεται ανεξάρτητα από το Incident Response.
Η ομάδα που χειρίζεται το περιστατικό πρέπει να συντονίζεται με όσους είναι υπεύθυνοι για recovery και business operations ώστε:
- να μην επαναφέρονται πρόωρα συστήματα σε περιβάλλον που παραμένει παραβιασμένο,
- να διατηρούνται χρήσιμα στοιχεία για investigation όπου χρειάζεται,
- να καθορίζεται ασφαλής σειρά επαναφοράς,
- να ενημερώνεται η διοίκηση για την επιχειρησιακή επίπτωση και την πρόοδο.
Το Incident Response και το Business Continuity έχουν διαφορετικό σκοπό, αλλά κατά τη διάρκεια ενός σοβαρού cyber incident πρέπει να λειτουργούν συντονισμένα.
10. Ορίστε ρόλους και στοιχεία επικοινωνίας
Ένα continuity plan πρέπει να αναφέρει ποιος έχει την ευθύνη για κρίσιμες αποφάσεις και ενέργειες.
Καταγράψτε:
- υπεύθυνους επιχειρησιακών λειτουργιών,
- IT και security contacts,
- διοικητικούς decision makers,
- κρίσιμους εξωτερικούς συνεργάτες και providers,
- νομικούς, ασφαλιστικούς ή άλλους αρμόδιους contacts όπου χρειάζεται.
Τα στοιχεία αυτά πρέπει να είναι διαθέσιμα ακόμη και όταν το εταιρικό email ή το βασικό πληροφοριακό σύστημα δεν λειτουργεί.
11. Προετοιμάστε σχέδιο επικοινωνίας
Κατά τη διάρκεια σοβαρής διακοπής χρειάζεται σαφής τρόπος ενημέρωσης εργαζομένων, διοίκησης και, ανάλογα με το περιστατικό, πελατών ή συνεργατών.
Το σχέδιο πρέπει να καθορίζει ποιος έχει την ευθύνη επικοινωνίας και ποια εναλλακτικά κανάλια μπορούν να χρησιμοποιηθούν αν τα κανονικά συστήματα δεν είναι διαθέσιμα.
Οι εξωτερικές ανακοινώσεις πρέπει να βασίζονται σε επιβεβαιωμένες πληροφορίες όσο είναι πρακτικά δυνατό και να συντονίζονται με τους κατάλληλους υπευθύνους.
12. Δοκιμάστε το Plan
Ένα Business Continuity ή Disaster Recovery Plan που δεν έχει δοκιμαστεί βασίζεται σε υποθέσεις.
Οι δοκιμές μπορούν να έχουν διαφορετική μορφή ανάλογα με την επιχείρηση και την κρισιμότητα των συστημάτων.
Μπορούν να περιλαμβάνουν:
- tabletop exercise με ένα υποθετικό σενάριο,
- δοκιμή restore συγκεκριμένων δεδομένων,
- δοκιμή επαναφοράς κρίσιμης εφαρμογής,
- έλεγχο εναλλακτικών καναλιών επικοινωνίας,
- δοκιμή των διαδικασιών επικοινωνίας με εξωτερικούς providers.
Ο στόχος είναι να εντοπιστούν προβλήματα πριν συμβεί πραγματική διακοπή.
13. Ενημερώνετε το Plan όταν αλλάζει η επιχείρηση
Ένα recovery plan παλιώνει όταν αλλάζουν συστήματα, εργαζόμενοι, προμηθευτές ή επιχειρησιακές διαδικασίες.
Επανεξετάστε το σχέδιο μετά από σημαντικές τεχνολογικές ή οργανωτικές αλλαγές, μετά από δοκιμές και μετά από πραγματικά incidents.
Τα lessons learned πρέπει να οδηγούν σε συγκεκριμένες αλλαγές στις διαδικασίες, στα recovery strategies και στα security controls.
Business Continuity Checklist για ΜΜΕ
- Έχουμε προσδιορίσει τις κρίσιμες επιχειρησιακές λειτουργίες.
- Έχουμε πραγματοποιήσει βασικό Business Impact Analysis.
- Γνωρίζουμε τις τεχνολογικές και εξωτερικές εξαρτήσεις κάθε κρίσιμης λειτουργίας.
- Έχουμε καθορίσει recovery priorities.
- Υπάρχουν τεκμηριωμένοι και ρεαλιστικοί στόχοι RTO/RPO όπου χρειάζονται.
- Υπάρχει κατάλληλη στρατηγική backups και restore.
- Έχουμε προβλέψει εναλλακτικούς τρόπους λειτουργίας όπου είναι εφικτό.
- Business Continuity, Disaster Recovery και Incident Response συντονίζονται.
- Οι ρόλοι και τα στοιχεία επικοινωνίας είναι καταγεγραμμένα.
- Το plan είναι διαθέσιμο ακόμη και αν τα βασικά IT συστήματα δεν λειτουργούν.
- Έχουμε πραγματοποιήσει πραγματική δοκιμή του recovery plan.
- Το σχέδιο ενημερώνεται μετά από αλλαγές, exercises και incidents.
Η ανθεκτικότητα χρειάζεται σχεδιασμό πριν από την κρίση
Η στιγμή μιας σοβαρής διακοπής δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για να αποφασίσει η επιχείρηση ποια συστήματα είναι κρίσιμα, ποιος έχει την ευθύνη και πού βρίσκονται τα backups.
Το Business Continuity βοηθά τη διοίκηση να μετατρέψει τις επιχειρησιακές ανάγκες σε συγκεκριμένες προτεραιότητες recovery. Το Disaster Recovery οργανώνει την τεχνική αποκατάσταση και το Incident Response αντιμετωπίζει την ενεργή κυβερνοαπειλή όταν η διακοπή σχετίζεται με security incident.
Όταν αυτά τα στοιχεία έχουν σχεδιαστεί και δοκιμαστεί μαζί, η επιχείρηση βρίσκεται σε πολύ καλύτερη θέση να αντιμετωπίσει μια σοβαρή διακοπή με ελεγχόμενο τρόπο.
Πώς μπορεί να βοηθήσει η DataShield.gr;
Η DataShield.gr μπορεί να αξιολογήσει την τεχνική ετοιμότητα μιας επιχείρησης για σοβαρές διακοπές, εξετάζοντας κρίσιμες IT εξαρτήσεις, backups, recovery διαδικασίες, Incident Response και βασικά σημεία Business Continuity που σχετίζονται με την τεχνολογική υποδομή.
Οι κατάλληλες παρεμβάσεις εξαρτώνται από τις επιχειρησιακές λειτουργίες, τα συστήματα, τα δεδομένα και τους στόχους recovery κάθε οργανισμού.
Επικοινωνήστε με τη DataShield.gr για μια αρχική αξιολόγηση της τεχνικής ετοιμότητας και δυνατότητας ανάκαμψης της επιχείρησής σας.
